Bez tachografu ani rusz – wie to każdy, kto ma doświadczenia z ciężkim transportem. Jednak jak poradzić sobie z jego awarią? Co zrobić, kiedy takowy incydent spotka nas w drodze, a co kiedy problem pojawi się będąc jeszcze w siedzibie firmy? Kto i jakie kroki powinien podjąć?

Awarie tachografów nie zdarzają się często, jednak kiedy już wystąpią, generują dużo kłopotów. Tachograf to najważniejsze urządzenie w kabinie kierowcy, rejestruje bowiem wszelkie zdarzenia, takie jak czas jazdy, odpoczynków czy innej pracy.

Zacznijmy od… przepisów
Z pomocą przychodzi nam Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014. Ten właśnie dokument zawiera wszelkie informacje dotyczące tachografów stosowanych w transporcie drogowym. Znajdziemy w nim dokładne instrukcje nt. tego, jak zachować się podczas awarii. – Zgodnie z Rozporządzeniem, to na przedsiębiorstwie transportowym leży odpowiedzialność usunięcia usterki. Oczywiście właściciel czy też mechanik nie może tego dokonać samodzielnie. Naprawa możliwa jest jedynie u zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzonego warsztatu – komentuje Mariusz Hendzel, ekspert Kancelarii Transportowej ITD-PIP.

Zegar tyka – ile czasu na usunięcie awarii?
Ile czasu przewidział ustawodawca na usunięcie awarii? Na naprawę mamy całe 7 dni. Tutaj jednak pojawia się pytanie: od kiedy? Od momentu, kiedy usterka się pojawi? Przecież nie zawsze mamy świadomość tego, że coś się stało z urządzeniem. – Ważny jest zapis, który znajdziemy w rozporządzeniu, a dokładniej w artykule 37.: “od wykrycia wadliwego działania”. A zatem w przypadku podstawowej usterki (wysunięcie karty z tachografu, komunikaty na ekranie lub wręcz brak możliwości korzystania z tachografu), sprawa jest jasna. Od chwili, gdy kierowca miał możliwość odkrycia awarii zaczyna się liczyć czas 7 dni. Ważne jest jednak, że w przypadku odpoczynku tygodniowego, kierujący pojazdem dostrzeże to np. w poniedziałek rano, ponieważ podczas tego czasu nie używał tachografu – kontynuuje Mariusz Hendzel, ekspert Kancelarii Transportowej ITD-PIP.

W przypadku bardziej ukrytych wad (problemy z zapisem danych, awarie czujnika), usterkę wykryje dopiero kontrola lub pobieranie danych przez przedsiębiorstwo z karty lub tachografu po powrocie do bazy. Oczywiście jeśli na ekranie nie było wcześniej takiego komunikatu. I tutaj należy mieć na uwadze, że pojawienie się komunikatu o błędzie jest automatycznie rejestrowane w pamięci. A zatem kiedy kierowca naciśnie przycisk „ok”, komunikat zniknie, jednak podczas kontroli, odpowiednie organy otrzymają o tym stosowną informację.

Awaryjna trasa – poznaj procedurę!
Kiedy awaria nastąpi podczas pobytu w bazie, sytuacja jest prosta: od momentu jej zdiagnozowania, mamy 7 dni na naprawę. Pojazd kierujemy do zatwierdzonego warsztatu, w którym to pozbywamy się problemu. Co jednak należy zrobić, kiedy usterka pojawi się podczas trasy? – Jeżeli problem napotka kierowcę w drodze, mamy do czynienia z podobną procedurą, a mianowicie na usunięcie awarii mamy 7 dni od momentu jej wykrycia. Tutaj jednak pojawiają się dwa możliwe rozwiązania: jeżeli mamy pewność, że podczas tego czasu uda nam się dotrzeć do bazy i tam dokonać naprawy, kierowca kontynuuje trasę. Jeżeli natomiast powrót nie jest możliwy, należy skontaktować się z najbliższym zatwierdzonym warsztatem i tam naprawić urządzenie – radzi Mariusz Hendzel.

Nowoczesne problemy: awarie najnowszych tachografów
Tachografy montowane po 2012 roku posiadają więcej zabezpieczeń (podwójny system wykrywania ruchu pojazdu), zatem pojawiających się komunikatów i usterek może być więcej. – Szczególnie należy zwrócić uwagę na usterki “błąd czujnika ruchu” czy “naruszenie spójności danych”. Takie zdarzenia sugerują problemy z zakłócaniem czujnika ruchu a tym samym rejestrowaniem aktywności kierowcy (jazdy). Takie usterki należy usunąć jak najszybciej, a w przypadku braku możliwości bardzo dokładnie rejestrować ręcznie swoją aktywność, jazdę, pracę, odpoczynki – aby uniknąć zarzutu nierejestrowania aktywności, co wiąże się z najwyższymi karami przewidzianymi w taryfikatorach – mówi Mariusz Hendzel, ekspert Kancelarii Transportowej ITD-PIP.

Innym już nieco mniej kłopotliwym problemem mogą być niejasne lub nieprawidłowe komunikaty o “wydłużonym czasie pracy/jazdy” lub naruszonym odpoczynku. Od kilku lat tachografy oprócz swojej podstawowej funkcji rejestrowania pracy, posiadają mechanizmy analizy czasu pracy kierowcy. Tachograf cały czas sprawdza czy nie przekroczono norm określonych w przepisach unijnych. Warto jednak zwrócić uwagę, że algorytmy wbudowane do tachografów nie zawsze są w pełni zgodne z wytycznymi czy zasadami analizy w bardziej skomplikowanych sytuacjach. – Niektóre tachografy uznają za prawidłową przerwę okres zarejestrowany jako “dyspozycja” na postoju, inne tą samą dyspozycję uznają za czas pracy i zgłaszają naruszenie wymiaru pracy. Wbrew przepisom niektóre tachografy uznają za prawidłowy układ podzielonych przerw w jeździe na 20 minut i 25 – co nie jest prawdą (w sumie jest 45 minut, ale druga część musi być minimum 30 minut i tutaj występuje błąd analizy) – podsumowuje Mariusz Hendzel.